Avogado por delito de maltrato animal en Vigo e Pontevedra

A regulación penal vixente dos delitos contra os animais

A Lei orgánica 3/2023 incorporou os artigos 340 bis a 340 quinquies do Código penal, vixentes desde o 18 de abril de 2023, e suprimiu os antigos artigos 337 e 337 bis. A data dos feitos importa para determinar a lei aplicable e, de ser o caso, a retroactividade favorable.

O réxime distingue animais domésticos, amansados, domesticados ou baixo control humano e outros vertebrados. O artigo 340 bis refírese a condutas fóra de actividades legalmente reguladas, incluídos actos de carácter sexual que causen as lesións previstas. O alcance dunha actividade regulada e a conduta concreta necesitan exame; non constitúe unha autorización xeral para maltratar.

Lesións, morte e penas

Para lesións que requiren tratamento veterinario en animais domésticos ou baixo control humano, o artigo 340 bis.1 prevé prisión de tres a dezaoito meses ou multa de seis a doce meses, máis inhabilitación dun a tres anos para actividades profesionais relacionadas con animais e a súa tenza. Para outros vertebrados prevé prisión de tres a doce meses ou multa de tres a seis meses, coa mesma inhabilitación.

A morte, no contexto do tipo penal, castígase no primeiro grupo con prisión de doce a vinte e catro meses e inhabilitación de dous a catro anos. Para outros vertebrados: prisión de seis a dezaoito meses ou multa de dezaoito a vinte e catro meses, ademais desa inhabilitación. Non todo falecemento acredita delito: hai que probar os feitos, a causalidade e os elementos de responsabilidade.

As lesións sen necesidade de tratamento veterinario e o maltrato grave sen lesións teñen un réxime distinto: multa dun a dous meses ou traballos comunitarios dun a trinta días, e inhabilitación de tres meses a un ano. O informe veterinario é especialmente importante para valorar lesións, tratamento, sufrimento e causa da morte.

Circunstancias agravantes e inhabilitacións

A lei prevé a metade superior das penas nos supostos correspondentes cando concorren circunstancias como asañamento, medios perigosos, perda dun órgano principal, actuación do propietario ou coidador, presenza de menores ou persoas especialmente vulnerables, ánimo de lucro, difusión tecnolóxica ou uso de veleno. Tamén contempla causar dano ao animal para coaccionar ou intimidar unha parella ou exparella.

Se se utilizan armas de fogo pode impoñerse motivadamente privación do dereito á súa tenza e porte. As inhabilitacións son consecuencias propias que deben examinarse aínda que a pena principal sexa unha multa. A pena concreta depende da modalidade probada, das agravacións e das restantes regras legais.

Abandono con perigo e diferenzas coa vía administrativa

O artigo 340 ter esixe abandonar un vertebrado baixo a propia responsabilidade en condicións nas que poida peligrar a súa vida ou integridade. Prevé multa dun a seis meses ou traballos comunitarios de trinta e un a noventa días, máis inhabilitación dun a tres anos. Non esixe esperar a unha lesión consumada, pero si acreditar os elementos do delito.

A Lei estatal 7/2023 e a Lei galega 4/2017 regulan obrigas e sancións administrativas dentro dos seus respectivos ámbitos. As súas exclusións non deben trasladarse automaticamente ao Código penal. Unha infracción de coidado non é por si soa delito; tampouco un arquivo penal elimina necesariamente toda responsabilidade administrativa. Debe respectarse a prohibición de dobre sanción cando exista identidade de suxeito, feito e fundamento.

Protección do animal e responsabilidade civil

O artigo 340 quinquies permite medidas cautelares xudiciais motivadas, incluídos cambios provisionais de titularidade e coidado. Valoramos a súa necesidade, o risco e a documentación que as sustenta. Tamén poden existir actuacións administrativas de intervención ou protección pola autoridade competente.

Os gastos veterinarios e outros danos poden reclamarse como responsabilidade civil cando procedan, acreditando importe, relación causal e lexitimación. Conserve informes, facturas, identificación do animal, fotografías orixinais e datos de testemuñas. A atención veterinaria e a seguridade do animal non deben atrasarse para obter unha imaxe.

Denuncia, acusación e defensa

Presentar unha denuncia non converte automaticamente en acusación particular. A persoa ofendida ou prexudicada pode exercer accións cando teña lexitimación; en asociacións e terceiros debe estudarse se corresponde acusación particular ou acción popular, cos seus requisitos procesuais e, de ser o caso, fianza. Non abonda o interese xeral polos animais para atribuír calquera posición procesual.

Preparamos o relato, pedimos dilixencias e medidas procedentes e revisamos periciais. En defensa, contrastamos a atribución dos feitos, a relación causal e a cualificación, sen confundir deficiencias de coidado, accidentes e condutas penalmente relevantes. Coordinamos a actuación en Vigo, Pontevedra e municipios próximos con comunicación directa durante o asunto.